Washington Post: Γιατί η Ρωσία θέλει πίσω τον «έμπορο του θανάτου» Viktor Bout

Κόσμος


Τον αποκαλούν «έμπορο του θανάτου» και εκτίει ποινή κάθειρξης 25 ετών έχοντας χτίσει μία αυτοκρατορία λαθρεμπορίου όπλων που επεκτάθηκε σε όλο τον πλανήτη.

Στις φυλακές του Μάριον, στο Ιλινόι, σε μια ειδική μονάδα που αποκαλείται «Μικρό Γκουαντάναμο», ένας άνδρας που μιλάει έξι γλώσσες και τον αποκαλούν «έμπορο του θανάτου» εκτίει ποινή κάθειρξης 25 ετών έχοντας χτίσει μία αυτοκρατορία λαθρεμπορίου όπλων που επεκτάθηκε σε όλο τον πλανήτη.

Victor Bout

Το όνομά του είναι Viktor Bout. Και η πατρίδα του, η Ρωσία, τον θέλει πίσω το ταχύτερο. Το ερώτημα είναι γιατί.

Ο 55χρονος Bout είναι ο πλέον διαβόητος έμπορος όπλων της εποχής του και κατηγορείται ότι τα όπλα από τα οποία έχει γίνει πλούσιος έχουν προκαλέσει πολέμους στην Αφρική, τη Μέση Ανατολή και την Ασία.

Αυτή την εβδομάδα, ο υπουργός Εξωτερικών Άντονι Μπλίνκεν δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρότειναν στη Ρωσία «μια ουσιαστική προσφορά» για να εξασφαλίσουν την απελευθέρωση δύο Αμερικανών που κρατούνται στη Μόσχα, της μπασκετμπολίστριας του WNBA, Μπρίτνεϊ Γκρίνερ και του συμβούλου ασφαλείας Πολ Γουίλαν. Ρώσοι αξιωματούχοι άφησαν να εννοηθεί ότι αναμένουν ανταλλαγή κρατουμένων.

Και πρώτος στη λίστα είναι ο Βίκτορ Μπουτ, που συνελήφθη το 2008 στην Ταϊλάνδη.

Ο Steve Zissou, ο δικηγόρος του Bout με έδρα τη Νέα Υόρκη, προειδοποίησε αυτόν τον μήνα ότι «κανένας Αμερικανός δεν θα ανταλλάσσεται αν ο Viktor Bout δεν σταλεί σπίτι του».

Αν και η Ρωσία έχει διαμαρτυρηθεί ότι ο Bout παγιδεύτηκε από την Υπηρεσία Καταπολέμησης Ναρκωτικών (DEA), πολλοί αμερικανοί αξιωματούχοι και αναλυτές πιστεύουν ότι η οργή της δεν συνδέεται με την ουσία της υπόθεσης, αλλά μάλλον με τους δεσμούς του Μπουτ με τη ρωσική στρατιωτική αντικατασκοπεία, όπως αναφέρει σε ανάλυσή του ο αρθογράφος της Washington Post Άνταμ Τέιλορ.

«Είναι σαφές ότι είχε σημαντικούς δεσμούς με ρωσικούς κυβερνητικούς κύκλους», δήλωσε ο Lee Wolosky, στέλεχος του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας στην κυβέρνηση Κλίντον που ηγήθηκε των πρώτων προσπαθειών για την αντιμετώπιση του δικτύου του Μπουτ.

Αν και λιγότερο διάσημη από την KGB και τον διάδοχό της το FSB, η ρωσική στρατιωτική αντικατασκοπεία, κοινώς γνωστή ως GRU, έχει τη φήμη ότι αναλαμβάνει πιο τολμηρές και πιο επικίνδυνες ενέργειες. Τα τελευταία χρόνια έχει κατηγορηθεί για τα πάντα, από χάκερ εκλογών έως δολοφονίες αντιφρονούντων.

Επιπλέον, οι αναφορές δείχνουν ότι ο Bout θα μπορούσε να έχει στενούς δεσμούς με τον Ιγκόρ Σετσίν, πρώην αντιπρόεδρο της κυβέρνησης της Ρωσίας και σύμμαχο του Ρώσου προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν. Τόσο ο Sechin όσο και ο Bout υπηρέτησαν στον σοβιετικό στρατό στην Αφρική κατά τη διάρκεια της δεκαετίας του 1980.

Ο Bout αρνήθηκε οποιονδήποτε τέτοιο σύνδεσμο με την GRU. Είπε επίσης ότι δεν γνωρίζει τον Sechin.

Αλλά αυτή η σιωπή θα μπορούσε να είναι η ουσία. Ο έμπορος όπλων αρνήθηκε να συνεργαστεί με τις αρχές των ΗΠΑ, παρόλο που καθόταν για πάνω από μια δεκαετία, απομονωμένος και μόνος, σε ένα κελί χιλιάδες μίλια από το σπίτι του στη Μόσχα. Αυτή η σιωπή θα μπορούσε να ανταμειφθεί.

«Διατηρούσε την ψυχραιμία του στη φυλακή, δεν εξέθεσε ποτέ τίποτα στους Αμερικανούς, απ’ όσο μπορώ να πω», είπε ο Ρώσος δημοσιογράφος Αντρέι Σολντάτοφ.

Ο Simon Saradzhyan του Κέντρου Επιστήμης και Διεθνών Υποθέσεων Belfer του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ ανέφερε ότι ο Bout δεν θα μπορούσε ποτέ να λειτουργήσει μια τόσο μεγάλη επιχείρηση λαθρεμπορίου χωρίς την κρατική προστασία, αλλά ότι ποτέ δεν μίλησε για αυτό. «Η ρωσική κυβέρνηση είναι πρόθυμη να τον ανακτήσει ώστε να παραμείνει έτσι», είπε ο Saradzhyan.

Η απελευθέρωση του Bout θα έστελνε ένα μήνυμα σε άλλους που μπορεί να βρεθούν στη θέση του δήλωσε ο Mark Galeotti, ειδικός στη ρωσική ασφάλεια: «Η πατρίδα δεν θα σας ξεχάσει».

Η απελευθέρωσή του μπορεί επίσης να στείλει ένα μήνυμα και σε άλλους που μπορεί να βρεθούν στη θέση του: Η πατρίδα δεν θα τους ξεχάσει.

Η επιστροφή του στην Ρωσίαθα θεωρούνταν θρίαμβος, είπε ο Galeotti. «Και ας το παραδεχτούμε, αυτή τη στιγμή το Κρεμλίνο αναζητά θριάμβους».

Η Ρωσίδα πολιτική αναλύτρια Τατιάνα Στανοβάγια, ιδρύτρια της ομάδας πολιτικής ανάλυσης R.Politik, είπε ότι ο Πούτιν θέλει κάτι βαθύτερο από πολιτικό κέρδος. «Έχουμε μια ειδική λέξη στη ρωσική γλώσσα για άτομα όπως ο Bout: «svoi». Σημαίνει κάποιον από «εμάς». Είναι κάποιος που εργάστηκε για την πατρίδα, τουλάχιστον στα μάτια [της κυβέρνησης]».

Ο Μπουτ, ο οποίος έχει πει σε συνεντεύξεις του ότι γεννήθηκε στο Τατζικιστάν το 1967, σπούδασε γλώσσες στο Σοβιετικό Στρατιωτικό Ινστιτούτο Ξένων Γλωσσών στη Μόσχα. Είπε ότι τον πίεσαν να σπουδάσει πορτογαλικά και αργότερα τον έστειλαν στην Αγκόλα για να εργαστεί ως μεταφραστής στη σοβιετική αεροπορία.

Λίγο μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης, ο Bout, όπως πολλοί άλλοι που είδαν την ευκαιρία να επωφεληθούν μέσα στο χάος, έγινε επιχειρηματίας. Χρησιμοποίησε έναν μικρό στόλο αεροπλάνων Antonov An-8 σοβιετικής κατασκευής για να δημιουργήσει μια αεροπορική επιχείρηση μεταφοράς εμπορευμάτων και ήταν προφανώς διατεθειμένος να αναλάβει κινδύνους που άλλοι δεν θα αναλάμβαναν, πετώντας σε εμπόλεμες ζώνες και σε αποτυχημένες πολιτείες.

Ο Bout πιστεύεται επίσης ότι έχει πρόσβαση σε κάτι πιο πολύτιμο από τα αεροπλάνα: γνώση του που είχαν καταλήξει τα τεράστια αποθέματα όπλων της Σοβιετικής Ένωσης.

«Μεταφέρει όπλα για μια δεκαετία, από μέρη όπως η Ουκρανία», είπε ο Ντάγκλας Φάραχ, πρόεδρος της εταιρείας εθνικής ασφάλειας IBI Consultants και συν-συγγραφέας ενός βιβλίου για τον Μπουτ.

Μέχρι το 2000, ο Bout ήταν ένας από τους πιο διαβόητους διακινητές στον κόσμο. Ονομάστηκε «ο κορυφαίος έμπορος του θανάτου» στο βρετανικό κοινοβούλιο και κατονομάστηκε στις εκθέσεις του ΟΗΕ για την προμήθεια βαρέως οπλισμού σε αντάρτικο κίνημα στην Αγκόλα καθώς και στον Τσαρλς Τέιλορ της Λιβερίας ενώ υποστήριξε τότε έναν θανατηφόρο εμφύλιο πόλεμο στη γειτονική Σιέρα Λεόνε.

Ο Bout συνελήφθη στην Ταϊλάνδη (το 2008), όπου είχε καταγραφεί κρυφά από την DEA να οργανώνει την αγορά 100 πυραύλων εδάφους-αέρος, 20.000 τυφεκίων AK-47, 20.000 χειροβομβίδες θραυσμάτων, 740 όλμους, 350 τουφέκια ελεύθερου σκοπευτή, πέντε τόνους C- 4 εκρηκτικά και 10 εκατομμύρια φυσίγγια για ανθρώπους που νόμιζε ότι ήταν πράκτορες των Επαναστατικών Ενόπλων Δυνάμεων της Κολομβίας (FARC), μιας ανταρτικής ομάδας.



Skai News